Sprzedaż mieszkania z kredytem hipotecznym – jak wygląda i czy można sprzedać mieszkanie przed spłatą kredytu?
Sprzedaż mieszkania z kredytem hipotecznym – jak wygląda i czy można sprzedać mieszkanie przed spłatą kredytu?
Masz mieszkanie na kredyt, ale chcesz je sprzedać? Być może planujesz przeprowadzkę do większego lokalu, budowę domu albo zmianę miejsca zamieszkania. Problem w tym, że do spłaty pozostało jeszcze kilkadziesiąt lub kilkaset tysięcy złotych.
Czy w takiej sytuacji można sprzedać nieruchomość? Czy najpierw trzeba samodzielnie spłacić cały kredyt? A może kupujący może przejąć mieszkanie razem z hipoteką?
To pytania, które regularnie pojawiają się podczas rozmów z właścicielami nieruchomości.
Dobra wiadomość jest taka, że mieszkanie obciążone kredytem hipotecznym można sprzedać nawet wtedy, gdy do końca spłaty pozostało jeszcze wiele lat. Nie trzeba wcześniej dysponować pieniędzmi na uregulowanie całego zadłużenia.
Trzeba jednak odpowiednio przygotować dokumenty i ustalić sposób rozliczenia z bankiem.
Wyjaśniamy, jak wygląda sprzedaż mieszkania z kredytem hipotecznym, jakie formalności trzeba załatwić i na co zwrócić uwagę, aby transakcja była bezpieczna zarówno dla sprzedającego, jak i kupującego.
Czy można sprzedać mieszkanie, które jest na kredyt?
Tak. Sam fakt, że nieruchomość została kupiona na kredyt hipoteczny, nie oznacza, że nie można jej sprzedać.
Właścicielem mieszkania jest osoba wskazana w księdze wieczystej, a nie bank, który udzielił finansowania.
Bank posiada natomiast zabezpieczenie w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości.
Oznacza to, że w przypadku problemów ze spłatą zobowiązania bank może dochodzić zaspokojenia swojej wierzytelności z obciążonej nieruchomości.
Nie oznacza to jednak, że bank jest jej właścicielem.
Jeżeli więc kupiłeś mieszkanie w Częstochowie za 350 000 zł, korzystając z kredytu hipotecznego, możesz zdecydować się na jego sprzedaż również przed całkowitą spłatą zobowiązania.
Najczęściej transakcja jest organizowana w taki sposób, aby część ceny zapłaconej przez kupującego została przeznaczona bezpośrednio na spłatę kredytu.
Pozostałe środki trafiają do sprzedającego.
To rozwiązanie jest powszechnie stosowane na rynku nieruchomości.
Jak wygląda sprzedaż mieszkania z kredytem hipotecznym?
Cały proces można podzielić na kilka etapów.
Najpierw należy ustalić aktualne zadłużenie wobec banku i uzyskać dokumenty potrzebne do sprzedaży.
Następnie można przygotować ofertę, znaleźć kupującego i ustalić warunki transakcji.
Zanim wystawisz nieruchomość na sprzedaż, sprawdź również, jak przygotować mieszkanie do sprzedaży, aby zwiększyć jego atrakcyjność i zainteresowanie kupujących.
Kolejnym krokiem jest zawarcie umowy przedwstępnej, jeśli strony zdecydują się na taką umowę, a później podpisanie aktu notarialnego przenoszącego własność.
Po zapłacie odpowiedniej części ceny bank otrzymuje spłatę kredytu i wydaje dokument pozwalający wykreślić hipotekę z księgi wieczystej.
W praktyce najważniejsze jest prawidłowe ustalenie terminów i sposobu przekazania pieniędzy.
Przykład sprzedaży mieszkania z kredytem
Załóżmy, że właściciel sprzedaje mieszkanie na Tysiącleciu w Częstochowie.
Cena nieruchomości wynosi 420 000 zł.
Do spłaty kredytu hipotecznego pozostało 165 000 zł.
Kupujący zgadza się na cenę i strony ustalają, że płatność zostanie podzielona.
| Rozliczenie | Kwota |
|---|---|
| Cena sprzedaży mieszkania | 420 000 zł |
| Spłata kredytu sprzedającego | 165 000 zł |
| Pozostała kwota dla sprzedającego | 255 000 zł |
W takiej sytuacji kupujący przekazuje 165 000 zł na rachunek wskazany przez bank sprzedającego, a pozostałe 255 000 zł na rachunek właściciela mieszkania.
Wszystkie kwoty, numery rachunków i terminy płatności powinny zostać odpowiednio opisane w akcie notarialnym.
W przedstawionym przykładzie pomijamy ewentualne koszty wcześniejszej spłaty, podatki i pozostałe wydatki związane z transakcją.
Ważne: Ostateczna kwota potrzebna do spłaty kredytu musi wynikać z aktualnych informacji otrzymanych z banku. Samodzielne obliczenie zadłużenia na podstawie harmonogramu rat może okazać się niewystarczające.
Jakie dokumenty trzeba uzyskać z banku przed sprzedażą mieszkania?
Jednym z najważniejszych etapów przygotowania transakcji jest kontakt z bankiem, który udzielił kredytu hipotecznego.
Właściciel powinien wystąpić o dokumenty określające warunki całkowitej spłaty zobowiązania.
Najczęściej potrzebne są:
zaświadczenie o aktualnym saldzie kredytu,
informacja o kwocie wymaganej do całkowitej spłaty na określony dzień,
numer rachunku przeznaczonego do spłaty,
informacja o ewentualnych kosztach wcześniejszej spłaty,
promesa wydania zgody na wykreślenie hipoteki po całkowitej spłacie zobowiązania.
Zakres dokumentów i ich nazwy mogą różnić się w zależności od banku.
Czym jest promesa banku?
Promesa to dokument, w którym bank określa warunki, po spełnieniu których wyda zgodę na wykreślenie hipoteki.
Najczęściej warunkiem jest całkowita spłata wskazanego zobowiązania.
Dla kupującego promesa stanowi istotne potwierdzenie, że po prawidłowym rozliczeniu kredytu będzie można doprowadzić do usunięcia obciążenia z księgi wieczystej.
Trzeba jednak zwrócić uwagę na termin ważności dokumentu.
Jeżeli transakcja się przedłuża, może okazać się konieczne uzyskanie nowego zaświadczenia lub zaktualizowanie kwoty zadłużenia.
Dlatego nie warto zamawiać dokumentów zbyt wcześnie, jeśli termin sprzedaży nie jest jeszcze znany.
Czy trzeba informować kupującego o kredycie hipotecznym?
Tak. Informacja o obciążeniu nieruchomości hipoteką jest istotna dla bezpieczeństwa transakcji.
Kupujący powinien wiedzieć, że w dziale IV księgi wieczystej znajduje się wpis hipoteki zabezpieczającej kredyt sprzedającego.
Nie jest to jednak powód, aby rezygnować z zakupu.
Wiele nieruchomości dostępnych na rynku wtórnym posiada takie obciążenia.
Najważniejsze, aby sposób spłaty kredytu i późniejszego wykreślenia hipoteki został jasno określony.
W NEO Nieruchomości zwracamy szczególną uwagę na to, aby kupujący już na etapie przygotowania transakcji wiedział, jak będzie wyglądało rozliczenie z bankiem.
Pozwala to uniknąć nieporozumień i niepotrzebnego stresu przed podpisaniem aktu notarialnego.
Czy kupujący może zapłacić za mieszkanie własnym kredytem hipotecznym?
Tak. Jest to bardzo częsta sytuacja.
Sprzedający ma kredyt hipoteczny w jednym banku, natomiast kupujący finansuje zakup kredytem udzielonym przez inny bank.
W takiej transakcji uczestniczą więc dwa banki.
Pierwszy jest wierzycielem sprzedającego, a drugi udziela finansowania kupującemu.
Nie oznacza to, że transakcja musi być szczególnie skomplikowana, ale wymaga odpowiedniego przygotowania.
Jak wygląda rozliczenie między bankami?
Załóżmy, że mieszkanie na Północy w Częstochowie jest sprzedawane za 480 000 zł.
Sprzedający ma do spłaty 210 000 zł kredytu.
Kupujący dysponuje wkładem własnym i otrzymuje kredyt hipoteczny na zakup nieruchomości.
Bank kupującego może uruchomić środki w sposób umożliwiający spłatę zobowiązania sprzedającego oraz przekazanie pozostałej części ceny zgodnie z aktem notarialnym.
Dokładna kolejność przelewów zależy od warunków umowy kredytowej i procedur banku finansującego zakup.
Dlatego przed podpisaniem umowy sprzedaży należy upewnić się, że sposób rozliczenia jest akceptowany przez bank kupującego.
Czy sprzedający musi czekać na decyzję kredytową kupującego?
Jeśli kupujący finansuje zakup kredytem, uzyskanie pozytywnej decyzji kredytowej i spełnienie warunków uruchomienia środków może wymagać czasu.
Z tego względu strony często podpisują wcześniej umowę przedwstępną.
Pozwala ona określić termin zawarcia umowy przyrzeczonej, sposób zapłaty ceny oraz inne istotne warunki transakcji.
Umowa przedwstępna przy sprzedaży mieszkania z hipoteką
Umowa przedwstępna jest szczególnie ważna, gdy kupujący korzysta z kredytu hipotecznego.
Powinna jasno określać warunki przyszłej sprzedaży.
Oprócz danych stron, opisu nieruchomości i ceny warto uwzględnić informacje dotyczące istniejącej hipoteki.
Co powinno znaleźć się w umowie?
Przede wszystkim należy wskazać, że nieruchomość jest obciążona hipoteką na rzecz określonego banku.
Warto również ustalić:
sposób spłaty zadłużenia z ceny sprzedaży,
obowiązek przedstawienia aktualnych dokumentów z banku,
termin podpisania umowy przyrzeczonej,
zasady przekazania mieszkania,
sposób zapłaty pozostałej części ceny,
obowiązki związane z uzyskaniem dokumentów do wykreślenia hipoteki.
W zależności od sytuacji strony mogą również ustalić zasady zapłaty zadatku lub zaliczki.
Czy zadatek można wpłacić na konto sprzedającego?
Tak. Istnienie kredytu hipotecznego nie wyklucza wpłaty zadatku na rachunek sprzedającego.
Trzeba jednak odpowiednio ustalić, w jaki sposób zadatek zostanie zaliczony na poczet ceny sprzedaży.
Jeżeli kupujący korzysta z kredytu hipotecznego, warto wcześniej uzgodnić mechanizm rozliczenia z bankiem finansującym zakup.
Szczególnej uwagi wymagają sytuacje, w których zadatek miałby zostać przeznaczony na częściową spłatę kredytu sprzedającego.
Każda taka transakcja powinna być oceniana indywidualnie.
Czy można sprzedać mieszkanie, jeśli kredyt jest wyższy niż jego wartość?
To trudniejsza sytuacja, ale nie zawsze oznacza, że sprzedaż jest niemożliwa.
Wyobraźmy sobie, że właściciel kupił mieszkanie kilka lat temu, a obecnie chce je sprzedać.
Cena, którą może uzyskać, wynosi 350 000 zł.
Tymczasem do spłaty kredytu pozostało 390 000 zł.
Oznacza to, że cena sprzedaży nie wystarczy do całkowitego uregulowania zobowiązania.
W takim przypadku powstaje różnica wynosząca 40 000 zł.
Co można zrobić?
Jednym z rozwiązań jest dopłacenie brakującej kwoty z własnych środków.
Można również zwrócić się do banku z pytaniem o inne dopuszczalne rozwiązania, np. zmianę zabezpieczenia lub indywidualne warunki rozliczenia.
Nie należy jednak zakładać, że bank automatycznie zgodzi się na wykreślenie hipoteki po otrzymaniu kwoty niższej niż wymagane zadłużenie.
W szczególnych przypadkach zastosowanie mogą mieć przepisy dotyczące restrukturyzacji kredytu hipotecznego.
Najważniejsze: Przed wystawieniem takiego mieszkania na sprzedaż warto dokładnie ustalić warunki z bankiem. Pozwoli to uniknąć sytuacji, w której kupujący jest już gotowy do transakcji, ale nie ma możliwości zwolnienia nieruchomości z hipoteki.
Czy bank pobiera opłatę za wcześniejszą spłatę kredytu?
Może, ale nie zawsze.
Wiele zależy od daty zawarcia umowy kredytowej, rodzaju oprocentowania oraz zapisów samej umowy.
W przypadku kredytów hipotecznych objętych ustawą z 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym obowiązują szczególne zasady.
Kredyt ze zmiennym oprocentowaniem
Bank może pobierać rekompensatę za wcześniejszą spłatę wyłącznie w okresie pierwszych 36 miesięcy od zawarcia umowy.
Jej wysokość podlega ustawowym ograniczeniom, w tym limitowi 3% przedterminowo spłacanej kwoty oraz limitowi odsetkowemu.
Kredyt z okresowo stałym oprocentowaniem
W tym przypadku bank może przewidzieć rekompensatę w okresie obowiązywania stałej stopy procentowej.
Nie może ona jednak przekraczać kosztów bezpośrednio związanych z przedterminową spłatą.
W przypadku starszych umów kredytowych konieczne jest sprawdzenie zasad wynikających z umowy i przepisów właściwych dla daty jej zawarcia.
Przed sprzedażą warto poprosić bank o dokładne wyliczenie całkowitej kwoty potrzebnej do zamknięcia kredytu.
Co dzieje się z hipoteką po sprzedaży mieszkania?
To jeden z najważniejszych elementów całej transakcji.
Warto pamiętać, że samo podpisanie aktu notarialnego nie powoduje automatycznego usunięcia hipoteki z księgi wieczystej.
Najpierw musi nastąpić spłata zobowiązania zgodnie z warunkami banku.
Następnie bank wydaje dokument potwierdzający możliwość wykreślenia hipoteki.
Dokument ten często nazywany jest listem mazalnym lub zgodą na wykreślenie hipoteki.
Jak wykreślić hipotekę z księgi wieczystej?
Po uzyskaniu odpowiedniego dokumentu należy złożyć wniosek o wykreślenie hipoteki do właściwego sądu wieczystoksięgowego.
Zasadniczo wykorzystuje się formularz KW-WPIS.
Do wniosku dołącza się dokument stanowiący podstawę wykreślenia.
Opłata sądowa za wykreślenie jednej hipoteki wynosi co do zasady 100 zł.
Strony powinny wcześniej ustalić, kto będzie odpowiedzialny za złożenie wniosku, przekazanie dokumentów i poniesienie kosztów.
Warto również sprawdzić, czy hipoteka została rzeczywiście wykreślona.
Nie wystarczy samo otrzymanie potwierdzenia spłaty kredytu.
Czy sprzedaż mieszkania z kredytem wiąże się z podatkiem?
Sam fakt, że mieszkanie jest obciążone kredytem hipotecznym, nie oznacza powstania dodatkowego podatku z tego tytułu.
Znaczenie ma przede wszystkim moment nabycia nieruchomości i termin jej sprzedaży.
W przypadku prywatnej sprzedaży mieszkania, poza działalnością gospodarczą, obowiązuje zasada pięciu lat.
Okres ten liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości.
Przykład
Właściciel kupił mieszkanie w maju 2020 roku.
Pięcioletni okres liczony jest od końca 2020 roku.
Jeśli sprzeda mieszkanie w 2026 roku, sprzedaż co do zasady nie będzie podlegała podatkowi dochodowemu od osób fizycznych.
Inaczej wygląda sytuacja, jeśli sprzedaż nastąpi przed upływem tego okresu.
Wówczas może powstać obowiązek rozliczenia dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości w zeznaniu PIT-39.
Stawka podatku wynosi 19% dochodu ustalonego zgodnie z przepisami, a nie automatycznie 19% całej ceny sprzedaży.
Czy spłata kredytu może być uwzględniona w uldze mieszkaniowej?
W określonych przypadkach tak.
Przepisy przewidują możliwość skorzystania z ulgi mieszkaniowej, jeśli przychód ze sprzedaży zostanie przeznaczony na ustawowo określone własne cele mieszkaniowe.
Termin na poniesienie odpowiednich wydatków wynosi trzy lata, licząc od końca roku podatkowego, w którym nastąpiła sprzedaż.
W określonych warunkach wydatkiem na własne cele mieszkaniowe może być również spłata kredytu zaciągniętego na sprzedawaną nieruchomość.
Nie oznacza to jednak, że każda spłata kredytu automatycznie zwalnia z podatku.
Ważne są szczegóły nabycia, finansowania i rozliczenia nieruchomości.
Dlatego przy sprzedaży przed upływem pięciu lat warto przeanalizować sytuację z doradcą podatkowym.
Czy można sprzedać mieszkanie z kredytem i kupić kolejne?
Tak. Właściciele często decydują się na takie rozwiązanie, gdy dotychczasowe mieszkanie staje się za małe lub zmieniają się ich potrzeby.
Przykładowo rodzina posiada trzypokojowe mieszkanie w Częstochowie, ale planuje zakup domu w okolicach Kłobucka.
Mieszkanie jest nadal obciążone kredytem hipotecznym.
Właściciele chcą sprzedać lokal, spłacić dotychczasowy kredyt i wykorzystać pozostałą część ceny jako wkład własny przy zakupie domu.
Taką transakcję można przeprowadzić, ale wymaga ona odpowiedniego zaplanowania terminów.
Należy uwzględnić między innymi:
termin sprzedaży dotychczasowego mieszkania,
czas potrzebny na spłatę i rozliczenie kredytu,
wysokość środków, które pozostaną po sprzedaży,
możliwość uzyskania nowego finansowania,
termin wydania sprzedawanego mieszkania,
termin przejęcia nowej nieruchomości.
Często największym wyzwaniem nie jest sama hipoteka, ale skoordynowanie obu transakcji.
Warto więc ustalić harmonogram jeszcze przed podpisaniem umów.
Najczęstsze błędy przy sprzedaży mieszkania z kredytem hipotecznym
Choć sprzedaż mieszkania obciążonego hipoteką jest standardową transakcją, niektóre błędy mogą ją znacząco opóźnić.
1. Brak aktualnego zaświadczenia z banku
Sprzedający zna orientacyjną wysokość kredytu, ale nie posiada dokumentu określającego warunki jego całkowitej spłaty.
W efekcie trudno prawidłowo ustalić kwoty i terminy przelewów.
2. Nieprawidłowy podział ceny sprzedaży
W umowie trzeba jasno określić, jaka część ceny trafi do banku, a jaka do sprzedającego.
Należy również uwzględnić zasady aktualizacji salda, jeśli zmieni się ono przed dniem spłaty.
3. Zbyt krótki termin na zawarcie aktu notarialnego
Jeśli kupujący finansuje zakup kredytem, procedura może potrwać dłużej niż w przypadku transakcji gotówkowej.
Należy uwzględnić czas na uzyskanie decyzji kredytowej i spełnienie warunków uruchomienia środków.
4. Brak ustaleń dotyczących wykreślenia hipoteki
Po spłacie kredytu konieczne jest uzyskanie odpowiedniego dokumentu z banku.
Warto wcześniej określić, kto zajmie się dalszymi formalnościami.
5. Przekazanie mieszkania przed otrzymaniem całej ceny
To kwestia, na którą warto zwrócić szczególną uwagę.
Sprzedający powinien zadbać o odpowiednie zabezpieczenie swoich interesów i ustalić bezpieczny termin wydania nieruchomości.
W praktyce dobrym rozwiązaniem jest powiązanie przekazania mieszkania z otrzymaniem całej ceny sprzedaży, chyba że strony świadomie uzgodnią inne, odpowiednio zabezpieczone warunki.
Sprzedaż mieszkania z hipoteką w Częstochowie – czy warto skorzystać z pomocy pośrednika?
Sprzedaż mieszkania z kredytem hipotecznym nie musi być trudna, ale wymaga dobrej organizacji.
W przypadku takich transakcji istotne znaczenie mają zarówno znajomość lokalnego rynku, jak i prawidłowe przygotowanie dokumentacji.
W NEO Nieruchomości pomagamy właścicielom nieruchomości w Częstochowie i okolicach przejść przez kolejne etapy sprzedaży.
Wspieramy klientów między innymi w:
analizie ceny i przygotowaniu oferty,
organizacji prezentacji mieszkania,
negocjacjach z kupującymi,
ustaleniu dokumentów potrzebnych do transakcji,
przygotowaniu warunków umowy przedwstępnej,
koordynacji kontaktu z notariuszem i doradcą kredytowym,
organizacji bezpiecznego rozliczenia ceny.
Działamy na rynku nieruchomości w Częstochowie oraz w okolicznych miejscowościach, w tym w Kłobucku, Olesnie, Kluczborku i Wieluniu.
Każda sytuacja jest jednak inna.
Innego podejścia wymaga sprzedaż mieszkania z niewielkim zadłużeniem, a innego nieruchomości, której wartość jest zbliżona do pozostałego kredytu.
Dlatego przed rozpoczęciem sprzedaży warto przeanalizować indywidualne warunki.
Najczęściej zadawane pytania – FAQ
Czy można sprzedać mieszkanie z kredytem bez zgody banku?
Co do zasady tak. Właściciel może sprzedać nieruchomość obciążoną hipoteką, ale należy uwzględnić warunki umowy kredytowej i sposób rozliczenia zobowiązania. Do wykreślenia hipoteki potrzebne będą odpowiednie dokumenty.
Czy muszę spłacić kredyt przed podpisaniem aktu notarialnego?
Nie. W typowej transakcji kredyt może zostać spłacony z części ceny sprzedaży przekazanej przez kupującego.
Czy kupujący przejmuje mój kredyt?
Nie w standardowym modelu sprzedaży. Kupujący nie staje się automatycznie stroną umowy kredytowej sprzedającego. Istniejąca hipoteka obciąża jednak nieruchomość do czasu jej wygaśnięcia i wykreślenia, dlatego sposób rozliczenia musi być prawidłowo ustalony.
Czy mogę sprzedać mieszkanie z kredytem po roku od zakupu?
Tak. Należy jednak sprawdzić ewentualne koszty wcześniejszej spłaty oraz konsekwencje podatkowe sprzedaży przed upływem pięciu lat.
Czy bank kupującego może spłacić mój kredyt?
Tak. Jeżeli kupujący finansuje zakup kredytem hipotecznym, jego bank może przekazać odpowiednią część środków bezpośrednio na spłatę kredytu sprzedającego.
Ile trwa wykreślenie hipoteki?
Termin zależy od obciążenia właściwego sądu wieczystoksięgowego. Samo uzyskanie dokumentu z banku nie oznacza jeszcze zakończenia postępowania sądowego.
Czy można sprzedać mieszkanie z kredytem we frankach?
Tak, ale taka transakcja wymaga dodatkowej analizy. Znaczenie mają między innymi waluta zadłużenia, kurs przeliczeniowy, warunki całkowitej spłaty oraz ewentualny spór z bankiem.
Podsumowanie – sprzedaż mieszkania z kredytem jest możliwa
Nie musisz czekać kilkunastu czy kilkudziesięciu lat, aż spłacisz ostatnią ratę kredytu hipotecznego.
Mieszkanie obciążone hipoteką można sprzedać wcześniej, a zadłużenie rozliczyć z pieniędzy otrzymanych od kupującego.
Najważniejsze jest odpowiednie przygotowanie transakcji: uzyskanie dokumentów z banku, prawidłowy podział ceny, bezpieczne terminy płatności oraz dopilnowanie wykreślenia hipoteki.
Planujesz sprzedaż mieszkania z kredytem hipotecznym w Częstochowie lub okolicach?
Skontaktuj się z NEO Nieruchomości. Pomożemy Ci przygotować nieruchomość do sprzedaży i przeprowadzić transakcję od pierwszych ustaleń aż do przekazania kluczy.
NEO Nieruchomości – Zmiana adresu? Zacznij od NEO.
Artykuł ma charakter informacyjny. Szczegółowe warunki rozliczenia kredytu, wykreślenia hipoteki i opodatkowania należy ustalić na podstawie dokumentów konkretnej nieruchomości oraz obowiązujących przepisów.