Odmowa kredytu hipotecznego a zadatek i umowa przedwstępna
Kupujący nie dostał kredytu. Co z umową przedwstępną i zadatkiem?
Kupujący wpłacił 20 000 zł zadatku za mieszkanie w Częstochowie. Do aktu notarialnego zostały dwa tygodnie, kiedy bank odmówił kredytu. Kupujący chce odzyskać pieniądze, a sprzedający zastanawia się, czy może zadzwonić do kolejnej osoby zainteresowanej mieszkaniem. Odpowiedź zależy przede wszystkim od tego, co strony zapisały w umowie i dlaczego finansowania zabrakło.
Czy po odmowie kredytu zadatek podlega zwrotowi?
Sama odmowa banku nie przesądza o rozliczeniu zadatku. Najpierw sprawdź, czy umowa przedwstępna reguluje brak finansowania. Może np. dawać kupującemu prawo odstąpienia w określonym terminie po przedstawieniu decyzji odmownych i przewidywać zwrot całej wpłaty. Wtedy trzeba spełnić warunki zapisane w umowie, w tym dochować terminów i złożyć wymagane oświadczenie.
Jeśli umowa nie reguluje tej sytuacji, zastosowanie mają zasady z art. 394 Kodeksu cywilnego. Jeżeli za niewykonanie umowy odpowiada kupujący, sprzedający może od niej odstąpić i zachować zadatek. Jeśli odpowiada sprzedający, kupujący może odstąpić i żądać dwukrotności wpłaconej kwoty. Przy rozwiązaniu umowy zadatek co do zasady podlega zwrotowi. Tak samo jest, gdy za niewykonanie umowy odpowiadają obie strony albo żadna z nich. Art. 394 Kodeksu cywilnego
W naszym przykładzie kupujący może odzyskać 20 000 zł, jeśli skutecznie skorzysta z zapisanego w umowie prawa odstąpienia ze zwrotem zadatku. Gdy takiego zapisu nie ma, znaczenie ma m.in. to, czy kupujący złożył kompletne wnioski na czas, czy sprzedający dostarczył potrzebne dokumenty i co faktycznie uniemożliwiło zawarcie umowy sprzedaży. Samo wskazanie w umowie, że część ceny będzie płatna z kredytu, nie daje jeszcze prawa do zwrotu zadatku.
Co wpisać do umowy, gdy kupujący potrzebuje kredytu?
Przed podpisaniem umowy ustalcie na piśmie:
- Terminy. Do kiedy kupujący składa wnioski, do kiedy informuje o wyniku i ile czasu strony mają na podpisanie aktu.
- Dowód odmowy. Ile decyzji banków trzeba przedstawić, w jakiej formie i jak je przekazać. Jeśli strony uzgodnią dwie odmowy, jedna może nie wystarczyć do skorzystania z klauzuli.
- Brak decyzji lub zbyt niski kredyt. Ustalcie, co zrobicie, gdy bank wciąż rozpatruje wniosek albo przyzna niższą kwotę niż potrzebna do zakupu.
- Zakończenie umowy i rozliczenie. Określcie, kto może odstąpić, w jakim terminie i formie, jaka kwota podlega zwrotowi i do kiedy sprzedający ma ją oddać.
Zobacz też, co powinna zawierać umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości.
Co zrobić, gdy bank już odmówił?
Kupujący powinien sprawdzić terminy w umowie, zachować decyzję banku i szybko poinformować sprzedającego. Jeśli umowa wymaga osobnego oświadczenia o odstąpieniu, samo przesłanie decyzji banku nie zastąpi tego oświadczenia. Jeśli drugi bank nadal rozpatruje wniosek, strony mogą uzgodnić nowy termin w aneksie, najlepiej przed upływem dotychczasowego.
Sprzedający przed przyjęciem zadatku od kolejnego kupującego powinien ustalić, czy pierwsza umowa została skutecznie zakończona. Sam upływ terminu wyznaczonego na akt co do zasady nie rozwiązuje umowy przedwstępnej. Zależnie od treści umowy i sytuacji strony mogą podpisać porozumienie o rozwiązaniu umowy i rozliczeniu wpłaty albo strona uprawniona może skutecznie złożyć oświadczenie o odstąpieniu. Forma umowy przedwstępnej też ma znaczenie. Gdy spełnia ona wymagania ważności umowy przyrzeczonej, strona uprawniona może dochodzić jej zawarcia. Art. 389–395 Kodeksu cywilnego
Sprzedajesz lub kupujesz mieszkanie w Częstochowie albo okolicach? W NEO Nieruchomości pomagamy ustalić terminy transakcji i skoordynować przygotowanie dokumentów potrzebnych do kredytu i aktu notarialnego. Skontaktuj się z NEO Nieruchomości.